جایزه ها:
|
تب در بچهها
برخورد با تب در بچهها
خلاصه :
اين مسئله مهم ميباشد كه با تب بعنوان يك علامت برخورد شده و در صدد جستجوي علت آن باشيم . تب در بچهها با عفونت دستگاه تنفسي يك علامت براي پنوموني ( ذاتالريه ) نميباشد و و يا تكيه به وجود تب بهتنهايي شروع درمان آنتيبيوتيكي صحيح نيست .
نكته :
اما در بچههاي زير 2 ماه تب يك علامت براي وجود يك بيماري عفوني باكتريال جدي است و لازم است جهت بررسي و درمان علت آن نوزاد را در بيمارستان بستري نمود .
مطالعات ايمونولوژيك نشاندهنده اين نكته است كه افزايش جزئي درجه حرارت بدن قدرت سيستم ايمني را در مقابل عفونت ممكن است افزايش دهد كه يك نتيجه مطلوب ميباشد.
اثر مضر تب به تنهائي نادر است و عموماٌ در كودكان شديداٌ بدحال ( پنوموني شديد ) و ناتوان يا در بچههايي با تب بسيار بالا ( بالاي 42 درجه سانتيگراد ) ديده ميشود . تب بالا يا افزايش ناگهاني درجه حرارت بدن در بچههاي كوچك با تب تشنج مرتبط ميباشد ، اما اين حالت نيز عموماٌ بدون بجاي گذاشتن آثار نورولوژيك طولانيمدت خودبخود بهبود مييباند . بعلاوه مشخص نشدهاست اين تب تشنج را مي توان با درمان ضد تب پيشگيري كرد. تب بالا در كودكان همچنين با بيتوجهي و كاهش اشتها همراه است .
توصيه سازمان بهداشت جهاني در عفونتهاي دستگاه تنفسي اين است كه استامينوفن در بچههاي 2 ماه تا 5 سال بايد به تبهاي بالا ( بالاي 39 درجه ركتال ) محدود شود . ساير درمانهاي حمايتي با تجويز مايعات اضافي و مناسب كردن پوشش و شرايط محيط انجام ميشود .مرطوب كردن با آب ولرم مفيد نبوده و نبايد توصيه شود .
تب چيست :
1 ) اندازه گيري تب :
دماي ركتال ( مقعدي ) به دماي مركزي بدن نزديكتر است . درجه حرارت دكتال بالاي 38 درجه سانتيگراد غيرطبيعي در نظر گرفته ميشود . ( تب يا هيپرترمي ) . درجه حرارت دهاني و زيربغل پائين تر از درجه حرارت ركتال ميباشد ( تقريباٌ بترتيب 5/0 و 8/0 پائينتر از درجه حرارت ركتال )
نحوه اندازه گرفتن درجه حرارت : تب سنج را بمدت 5-3 دقيقه در محل ( مقعد، دهان ، زيربغل ) قرار داده و بعد از مدت مدذكور درجه را ميخوانيم سپس بمدت يك دقيقه ديگر در همان محل قرار ميدهيم و در صورت وجود افزايش اين عمل را تكرار مي كنيم تا تبسيج يك عدد ثابت را نشان دهد
2 ) تفاوت بين تب و هيپرترمي :
هيپوتالاموس قدامي مغز در انسان بطور طبيعي درجه حرارت مركزي بدن را تنظيم مي كند ( حدود 1-/+37 ) و نسبت به افزايش و كاهش درجه حرارت محيط حساس بوده و با فرستادن ايمپالسهايي باعث تنظيم درجه حرارت بدن ميگردد . تنضيم درجه حرارت بدن در درجه اول با اتساع عروق كوچك پوست جهت اتلاف حرارت و با تعريق ( جهت خنك شدن با تبخير ) صورت ميگيرد. در صورتيكه اين مكانيسمهاي دفاعي براي جبران تعادل گرما كافي نياشد درجه حرارت مركزي بدن به بالاتر از نقطه تنظيم ميرسد كه به اين حالت هيپرترمي يا گرمازدگي گفته مي شود . هيپرترمي در پاسخ به عفونت ايجاد نميشود بلكه در پاسخ به افزايش درجه حرارت محيط يا بعلت فعاليت فيزيكي بدن مانند ورزش ايجاد ميشود و در آن تنظيم هيپوتالاموس بالا نميرود . ولي در تب هيپوتالاموس درجه حرارت بدن را به درجه بالاتري تنظيم ميكند .
فيزيولوژي تب :
تب عموما در نتيجه در معرض قرار گرفتن بدن در برابر ميكروارگانيسمهاي عفونت زا و كمپلكسهاي ايمني يا ساير مواد ايجاد كننده التهاب ايجاد مي شود . در پاسخ به ويروسها و ميكروبها ، سلولهاي خوني ( مونوسيتها و لنفوسيتها ) مواد شيميايي ترشح ميكنند كه بعنوان فاكتور تبزاي داخلي بوده و باعث توليد پروستاگلاندين E2 در هيپوتالاموس قدامي ميشود كه آنهم به نوبه خود نقطه تنظيم درجه حرارت بدن را به نقطه بالاتري انتقال مي دهد. در انسان در پاسخ به اين افزايش تنظيم توسط يك سري مكانيسم هاي فيزيولوژيك عروق پوستي منقبض شده ( تا از اتلاف حرارت جلوگيري شود ) و سوخت و ساز افزايش مييابد تا درجه حرارت مركزي به 38 و بالاتر برسد(علت وجود لرز و يا احساس سرما قبل از افزايش درجه حرارت بدن ) .
در طي بيماري تبدار هيپوتالاموس با دقت و هوشياري نقطه تنظيم را كنترل ميكند ، به نحوي كه درجه حرارت بدن بيشتر از 41 درجه ( حتي در كودكان ) نشود. در حاليكه در هيپرترمي درجه حرارت اغلب بيش از 41 ميباشد كه ميتواند به گرمازدگي منجر شود .
اثرات تب :
1 ) اثرات مفيد تب :
در آزمايشگاه ثابت شده است كه مكانيسم دفاعي بدن انسان در شرايط تبدار مفيدتر بوده و فعاليت بيشتري نسبت به زمان نرمال دارد. در ضمن رشد بعضي از ميكروارگانيسمها در دماي بالا مهار ميشود . در حقيقت در گذشته ( قبل از زمان وجود آنتيبيوتيك ) با ايجاد تب توسط ايجاد عمدي بيماري مالاريا براي درمان سيفليس ثالثيه استفاده ميشد.
2 ) مضار تب :
در سه مورد تب در عفونت تنفسي فوقاني مضر ميباشد :
الف ) موارديكه كودك شديداً بيمار و ناتوان است و گرفتاري شديد ريوي و قلبي دارد ، مثلاً پنوموني شديد ، كه در اين موارد بعلت اينكه اكسيژناسيون خون كم ميباشد با اضافه شدن تب و نياز بيشتر به اكسيژن كودك دچار مشكل ميشود چراكه ريههاي وي توانائي جبران اين ميزان نياز افزايش يافته به اكسيژن را ندارد.
ب ) تب بالاي 42 درجه سانتيگراد ميتواند منجر به آسيب عصبي شود . البته همانطوريكه قبلا گفته شد يك حالت خيلي نادر است .
ج ) بچههاي زير 5 سال ، بخصوص 6 ماه تا 3 سال مستعد تب تشنج هستند . بخصوص وقتيكه درجه حرارت مقعدي 40 يا بالاتر باشد . البته همانطوريكه قبلا گفته شد تب تشنج اكثرا در ابتداي بيماري تب دار ايجاد ميشود ، در زمانيكه تب در حال بالا رفتن باشد حتي قبل از اينكه والدين از بيماري كودك خود باخبر باشند. در هر صورت تب تشنج خودبخود بهبود يافته و عارضه عصبي طولانيمدت خاصي بجاي نميگذارد.
علائم ديگر همراه تب عبارتند از سردرد ، بياشتهايي ، ضعف ، خستگي و درد عضلاني .
3 ) اثرات درمان تب بر :
در تعدادي از مطالعات نشان داده شده است كه تجويز آستامينوفن و آسپرين و ايبوپروفن در سرماخوردگي باعث تشديد انسداد بيني و طولاني شدن زمان انتشار ويروس ميشود .
توصيههايي در مورد درمان تب :
1 ) موارديكه درمان ضد تب لازم است :
الف ) بچههاي بالاي 2 ماه تا 5 سال : بچههايي كه ناراحتي بيشتري دارند از تجويز تببر بيشتر نتيجه ميگيرند . توصيه سازمان بهداشت جهاني اين است كه درمان تب بر براي مواردي نگه داشته شود كه تب بالايي دارند(درجه حرارت مقعدي 39 درجه سانتيگراد يا بالاتر ) . در صورتيكه بچه تب دار علي رغم تبدار بودن هوشيار و فعال باشد به والدين اطمينان و آموزش لازم داده مي شود وكه تب كودك مشكل خاصي ندارد. درصورتيكه تب بعد از 2 روز پائين نيايد بايد كودك را مجداداً ويزيت نموده و در صورت نيافتن علت اوليه تب بايد به بيمارستان جهت بررسي بيشتر ازجاع گردد.
ب ) در بچههاي زير 2 ماه : در اين گروه سني از بچهها ثابت نشدهاست كه عوارض تب شديدتر از ساير بچهها باشد. ولي چون تب بخصوصو تب بالا در اين گروه سني نادر است ، وجود تب بيانگر يك بيماري شديد باكتريال است . در كشورهاي در حال پيشرفت بايد يك دوز آنتي بيوتيك تجويز شده و كودك به بيمارستان ارجاع گردد. چون تب يك علامت بيماري زمينهاي است ، از بين بردن اين علامت با تجويز تب بر صحيح نبوده و توصيه نميشود .
درمان تب بر :
استامينوفن : داروي انتخابي در بچههاي جوان استامينوفن است و دوز آن 15-10 ميليگرم براي هر كيلوگرم از وزن بدن است كه هر 6-4 ساعت تجويز ميشود .
آسپيرين :
آسپيرين اثر ضد تب خوبي داشته ، اما استفاده از آن در كودكان همراه عوارضي ميتواند باشد كه آنرا بعنوان انتخاب اول مطرح نمي كند . عوارض آن عبارتند از : تحريك معده و افزايش احتمال ايجاد زخم معده و خونريزي و سوراخ شدن معده . آسپيرين بعلت مهار آنزيم سيكلواكسيژناز با عملكرد پلاكتها تداخل نموده و ممكن است باعث افزايش ريسك خونريزي شود ( البته اين عارضه بنظر نميرسد كه در بچهها مهم باشد ) . آسپيرين ممكن است باعث بدتر شدن علائم آسم شده و حتي ايجاد واكنشهاي جدي حساسيتي شود .
نهايتا مطالعات نشان ميدهند كه در بچههاي دچار عفونتهاي ويروسي بخصوص انفلوآنزا ، آبلهمرغان ممكن است باعث ايجاد يك سندرم نادر بنام سندرم Reye شود كه در آن كبد و مغز دچار اختلال ميشوند . از آنجائيكه اغلب رد كردن تشخيص آنفلوآنزا در بچههاي دچار عفونت تنفسي حاد غير ممكن است ، بايد از استفاده از آسپيرين بعنوان ضد تب اجتناب نمود .
داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي :
ايبوپروفن يكي از داروهاي اين گروه ميباشد كه اثر و عوارضي شبيه به آسپيرين دارد ( در ايجاد تحريك معده ، زخم معده و خونريزي و يا تشديد آسم و ايجاد واكنش حساسيتي ) .
اگرچه تا حالا هيچ يافتهاي دال بر ارتباط ايبوپروفن و سندرم Reye مشخص نشدهاست ولي از آنجائيكه علت اينكه آسپيرين با چه مكانيسمي باعث ايجاد سندرم Reye ميشود مشخص نشده است و از نظر تئوري مكانيسم اثر ايبوپروفن شبيه آسپيرين است و از طرف ديگر قيمت بالاي ايبوپروفن باعث شده است كه ايبوپروفن بعنوان انتخاب اول تب بر مطرح نباشد .
ساير داروها :
ساير داروها مانند فنيل بوتازون و ديپيرون براي تببر موثر است ولي بعلت عوارض زياد آنها بعنوان تب بر استفاده نميشوند .
كارهائيكه انجام آنها توصيه مي شود :
چون تب همراه با افزايش متابوليسم پايه و از دست دادن غير محسوس آب بصورت تبخير ميباشد ، استفاده زياد مايعات بايد توصيه شود . لباس كودك بايد در اتاق با دماي 25 درجه يك لباس سبك بوده و از پوشاندن بچه با پتو و .. بايد اجتناب نمود .
كارهائيكه انجام آنها توصيه نميشود :
در آوردن لباسها ، حمام كردن با آب سرد يا غوطه ور كردن بچه در آب سرد و اضافه كردن ايزوپروپيل الكل خيلي موثر نبوده و بتنهايي توصيه نميشود .
در اين موارد بعلت اينكه مركز تنظيم درجه حرارت بدن در درجه بالا تنظيم شدهاست ، پائين آوردن سريع درجه حرارت سطحي بدن باعث ايجاد لرز ميشود و لرز مجددا باعث افزايش درجه حرارت مركزي بدن ميشود . در ضمن استفاده از آب جهت پائين آوردن تب باعث انقباض عروق سطحي پوست شده كه آنهم نيز بنوبه خود مانع از اتلاف حرارت و افزايش درجه حرارت مركزي بدن ميشود . بنابراين در موارديكه تب بالا ( بالاي 41 درجه ) باشد و پائين آوردن سريع تب مد نظر است قبل از استفاده از حمام و غوطه ور كردن در آب ولرم از تب بر استفاده مي شود ( داروهاي ضد تب همانطوريكه قبلا گفته شد باعث تنظيم هيپوتالاموس به درجه حرارت پائينتر ميشود و از ايجاد لرز جلوگيري بعمل ميآورد ) .
رنــج قفـــس به کنــار ،آنــچه عقاب را پیر میکند پرواز زاغ بی ســـر وپاست.
جایزه ها:
|
با فرزند تب دار خود چه كنیم (قسمت اول)
دخترم تهیه کننده فیلم است. روزی به من فیلمنامه ای داد که داستانش خیلی جالب بود، اما در یكی از این صحنهها كودكی تب بسیارداشت و دارد. مادر كودك كه بسیار مضطرب و نگران است، بلافاصله بچه را درون وان آب سرد می گذاشت. وقتی به او گفتم این اقدام برای بچه ضرر دارد و او را به شدت ناراحت و بی قرار می كند، او خیلی تعجب كرد.
باید توجه داشت كه تب به خودی خود صدمه ای به كودك نمی رساند و در واقع یكی از راه های مقابله با عفونت است.
دمای عادی بدن
می دانیم كه 37 درجه سانتیگراد، دمای بدن در حالت عادی است. اما به تازگی مشخص شده كه در افراد بالغ با وضعیت جسمانی سالم، در ساعات مختلف شبانه روز، این دما میتواند در فاصلهِ بین 5/35 تا 2/38 درجه سانتیگراد تغییر كند.
در كودكان، بخصوص كودكانی كه نسبت به تغییرات دمای هوا حساسند، دمای بدن با نوسان بیشتری روبروست. فعالیت شدید كودكان می تواند دمای بدن آنها را یك تا دو درجه افزایش دهد. به علاوه كودكان و نوزادانی كه در هوای گرم در چند لایه لباس و پتو پیچیده می شوند، ممكن است تبدار به نظر برسند. به طور معمول دمای بدن بیش از 8/37 درجه سانتیگراد در نوزادان كمتر از دو ماه، و دمای بیش از 3/38 درجه سانتیگراد در كودكان، غیرعادی محسوب می شود.
چگونگی اندازهگیری دمای بدن
دماسنج های قدیمی جیوهای وسایل چندان مناسبی برای اندازه گیری دمای بدن نیستند. درعین حال، نوارهای سنجش [تنها کاربرانی که عضو شده اند و از طریق ایمیل عضویتشان فعال شده می تواند این لینک را ببینند. ] كه اغلب بر روی پیشانی كودك قرار داده می شود، نیز خیلی دقیق نیستند. یكی از روش های مناسب اندازه گیری دمای بدن كودكان، گذاشتن دماسنج در زیر بغل آنهاست. البته بلافاصله پس از حمام این كار را انجام ندهید، چون پوست تحت تأثیر آب گرم و یا رطوبت خود می تواند بر درجه حرارت بدن تأثیر بگذارد. برای كودكان بالای پنج سال می توانید دماسنج را زیر زبان آنها قرار دهید.
رنــج قفـــس به کنــار ،آنــچه عقاب را پیر میکند پرواز زاغ بی ســـر وپاست.
جایزه ها:
|
بروز تب به تنهایی نباید شما را به عكسالعمل وادارد. ممكن است سردرد و تن درد ناشی از یك بیماری باعث افزایش دمای بدن و در نتیجه كسالت و بی قراری فرزندتان شده باشد. البته در چنین حالتی، لازم است برای آسایش فرزندتان او را تحت درمان قرار دهید. استامینوفن داروی مناسب و مؤثری است، اما به مقدار مناسب و طبق دستور پزشك از آن استفاده كنید. در استفاده از این دارو مبنا را وزن فرزند خود قرار دهید، نه سن او. البته داروهای دیگری به شكل شربت موجود هستند كه دوام و تأثیر آنها بیش از استامینوفن است و طبق تجویز پزشك می توانید از آنها استفاده كنید.
استفاده از حمام آب سرد باعث بالا رفتن درجهِ حرارت بدن فرزندتان می شود. به جای این كار، لباسش را كم كنید و دستمال مرطوب و سردی بر روی پیشانی او قرار دهید. چنانچه کودک می لرزد، تا زمان رفع لرزش، او را گرم نگه دارید.
چه زمان از بروز تب نگران شویم؟
چنانچه نوزاد كمتر از دو ماه شما دمای بدنش بیش از 8/37 درجه سانتیگراد است، با پزشك متخصص او تماس بگیرید. در غیر این صورت دمای بدن ملاك نیست، بلكه رنگ چهره و نوع رفتار بچه، مشخص كنندهِ وضعیت واقعی اوست. در موارد زیر فرزند خود را بلافاصله نزد پزشك متخصص یا اورژانس ببرید:
- كودك بیش از حد بی قرار و ناآرام است و طوری رفتار می كند كه گویی نمی خواهد هیچ حركتی به خود بدهد، یا هنگامی كه رنگ پوست او كبود و تیره شده است.
- تب با كهیر یا حالت تهوع و استفراغ همراه است.
- تب بیش از 48 ساعت طول بكشد.
- فرزندتان با خِس خِس و بسختی نفس می كشد.
- دمای بدن كودك بالاتر از 40 درجه است؛ چون در این حالت ممكن است عامل تب بیماری جدی و خطرناكی باشد.
تشنج تب
از هر ده كودك تبدار، یك نفر همراه با تب خود تشنج نیز دارد. اغلب تشنج در 24 ساعت اولیه بیماری بروز می كند و در مواقعی حتی پیش از تشخیص تب توسط والدین، خود را نشان می دهد. در این حالت كودك به خود می پیچد، به زحمت نفس می كشد، بدنش را سفت می كند و رنگ چهرهاش كبود می شود. این حالت به طور معمول حدود یكی دو دقیقه طول می كشد. در این حالت ممكن است فرزندتان چند دقیقه ای خواب آلوده شود، اما بعد به طور طبیعی بیدار می شود. تشنج ناشی از تب به بچه ها آسیبی نمی رساند، بنابراین در این حالت وحشت نكنید و سعی كنید خونسردی خود را حفظ كنید. در این حالت فرزند خود را به یك طرف بخوابانید تا ترشحات حاصل از تشنج از دهانش خارج شود. دست خود را داخل دهان او نكنید و چیزی میان دندان هایش قرار ندهید.
تنها در حالتی كه بچه به راحتی نفس نمی كشد و تشنج پس از چند دقیقه قطع نشود، جای نگرانی دارد و باید با پزشك تماس بگیرید. مجله سروش بانوان
رنــج قفـــس به کنــار ،آنــچه عقاب را پیر میکند پرواز زاغ بی ســـر وپاست.
در حال حاضر 1 کاربر در حال دیدن این مبحث می باشند، (0کاربر عضو و 1 کاربر مهمان)
قانون های ارسال نوشته
LinkBack URL
About LinkBacks
پاسخ با نقل قول
